1. Cấu trúc và chức năng của hệ miễn dịch ở mèo
Hệ miễn dịch của mèo là một mạng lưới phức tạp bao gồm các cơ quan, tế bào và phân tử phối hợp để bảo vệ cơ thể khỏi các tác nhân gây bệnh như vi khuẩn, virus và ký sinh trùng.
1.1 Cấu trúc hệ miễn dịch
Hệ miễn dịch của mèo bao gồm nhiều cơ quan quan trọng, giúp bảo vệ cơ thể trước các tác nhân gây bệnh. Những cơ quan này bao gồm:
- Tuyến ức là nơi tế bào lympho T trưởng thành và phát triển.
- Tủy xương đóng vai trò sản xuất tất cả các loại tế bào máu, bao gồm bạch cầu tham gia vào miễn dịch.
- Lá lách có chức năng lọc máu, tiêu diệt tế bào hỏng và kích hoạt tế bào miễn dịch.
- Hạch bạch huyết giúp lọc dịch bạch huyết và chứa nhiều tế bào miễn dịch để chống lại mầm bệnh.
- Các cơ quan ngoại bạch huyết bao gồm mảng Peyer, manh tràng và mô bạch huyết phế quản, giúp bảo vệ đường tiêu hóa và hô hấp của mèo khỏi tác nhân gây bệnh.
Các tế bào miễn dịch là lực lượng chính giúp nhận diện và tiêu diệt mầm bệnh. Chúng phối hợp với nhau để tạo ra đáp ứng miễn dịch hiệu quả:
- Tế bào lympho B có vai trò sản xuất kháng thể và tham gia vào miễn dịch dịch thể.
- Tế bào lympho T gồm nhiều loại như tế bào T hỗ trợ, tế bào T gây độc và tế bào T điều hòa, có chức năng trong miễn dịch qua trung gian tế bào.
- Đại thực bào chịu trách nhiệm thực bào mầm bệnh và trình diện kháng nguyên để kích hoạt lympho T.
- Bạch cầu trung tính là thành phần quan trọng của miễn dịch bẩm sinh, giúp tiêu diệt mầm bệnh nhanh chóng.
Ngoài các tế bào miễn dịch, một số chất đặc biệt trong cơ thể cũng góp phần quan trọng trong việc bảo vệ mèo khỏi bệnh tật. Những chất này giúp điều chỉnh và tăng cường phản ứng miễn dịch gồm:
- Kháng thể bao gồm IgG, IgM, IgA, IgE, đóng vai trò quan trọng trong đáp ứng miễn dịch dịch thể.
- Protein bổ thể giúp tiêu diệt vi khuẩn và tăng cường quá trình thực bào.
- Hormone điều hòa miễn dịch như cytokine giúp điều chỉnh phản ứng miễn dịch.
1.2 Chức năng của hệ miễn dịch
Hệ miễn dịch của mèo đóng vai trò quan trọng trong việc bảo vệ cơ thể khỏi các tác nhân gây bệnh như vi khuẩn, virus và ký sinh trùng. Hệ thống này hoạt động bằng cách nhận diện và loại bỏ mầm bệnh, đồng thời ghi nhớ để phản ứng nhanh hơn trong những lần tiếp xúc sau.
Hệ miễn dịch của mèo được chia thành hai cơ chế chính: miễn dịch bẩm sinh và miễn dịch thích ứng, mỗi loại có cách hoạt động riêng nhằm đảm bảo sức khỏe cho mèo:
● Miễn dịch bẩm sinh:
○ Là hàng rào đầu tiên chống lại nhiễm trùng, bao gồm các yếu tố như da, niêm mạc và các tế bào miễn dịch không đặc hiệu.
○ Miễn dịch này phản ứng ngay lập tức khi có sự xâm nhập của mầm bệnh.
○ Bạch cầu trung tính và đại thực bào giúp tiêu diệt mầm bệnh bằng cách thực bào.
○Các protein bổ thể hỗ trợ quá trình nhận diện và tiêu diệt vi khuẩn.
● Miễn dịch đặc hiệu:
○ Phát triển sau khi tiếp xúc với kháng nguyên (tác nhân gây bệnh). Miễn dịch này cần thời gian để hình thành và có khả năng ghi nhớ để phản ứng nhanh hơn trong những lần tiếp theo.
○ Sau đó, tế bào lympho B sẽ sản xuất kháng thể để trung hòa mầm bệnh. Còn tế bào lympho T hỗ trợ hoặc tiêu diệt trực tiếp các tế bào nhiễm bệnh.
Mối liên hệ giữa miễn dịch bẩm sinh và miễn dịch đặc hiệu như sau:
● Miễn dịch bẩm sinh là hàng rào đầu tiên: Miễn dịch bẩm sinh là hệ thống phòng thủ tự nhiên của cơ thể, cung cấp sự bảo vệ ngay lập tức và không cần thời gian để phát triển, giúp ngăn chặn hoặc giảm thiểu sự xâm nhập của mầm bệnh vào cơ thể mèo.
● Kích hoạt miễn dịch đặc hiệu: Khi mầm bệnh vượt qua hàng rào miễn dịch bẩm sinh, các tế bào trình diện kháng nguyên (APCs) trong miễn dịch bẩm sinh sẽ bắt giữ và trình diện kháng nguyên cho tế bào lympho T và B, giúp kích hoạt phản ứng miễn dịch đặc hiệu.
● Phản ứng miễn dịch đặc hiệu:
○ Miễn dịch đặc hiệu cung cấp phản ứng đặc hiệu đối với từng loại mầm bệnh, tạo ra kháng thể và tế bào miễn dịch có khả năng nhận biết và tiêu diệt mầm bệnh cụ thể.
○ Quá trình này không chỉ giúp loại bỏ mầm bệnh mà còn tạo ra trí nhớ miễn dịch, cho phép hệ miễn dịch phản ứng nhanh chóng và hiệu quả hơn khi gặp lại mầm bệnh tương tự trong tương lai.
2. Các bệnh liên quan đến hệ miễn dịch ở mèo
2.1 Hội chứng suy giảm miễn dịch ở mèo (FIV)
Hội chứng suy giảm miễn dịch ở mèo (Feline Immunodeficiency Virus - FIV) là một loại virus thuộc họ Retroviridae, tương tự như HIV ở người. Virus này ảnh hưởng đến hệ miễn dịch và làm suy yếu khả năng chống lại nhiễm trùng của cơ thể mèo.
FIV lây truyền chủ yếu qua vết cắn sâu khi mèo ở bên ngoài tranh chấp và đấu tranh giành lãnh thổ. Ngoài vết cắn, FIV cũng có thể lây truyền qua đường tình dục và truyền máu nếu không được sàng lọc đúng cách.
Cơ chế tác động đến hệ miễn dịch của FIV như sau:
- FIV tấn công tế bào lympho T, đặc biệt là tế bào T hỗ trợ (CD4+), làm giảm số lượng của chúng theo thời gian.
- Sự suy giảm tế bào T dẫn đến rối loạn trong hệ miễn dịch, làm giảm khả năng chống lại vi khuẩn, virus và nấm.
- Khi hệ miễn dịch suy yếu, mèo dễ mắc các bệnh nhiễm trùng cơ hội như viêm nướu, nhiễm trùng đường hô hấp, nhiễm trùng da và bệnh về đường tiêu hóa.
Triệu chứng của FIV như sau:
- Giai đoạn cấp tính (4 - 6 tuần sau nhiễm bệnh): Sốt, hạch bạch huyết sưng, mệt mỏi.
- Giai đoạn tiềm ẩn (nhiều tháng đến nhiều năm): Không có triệu chứng rõ ràng, nhưng hệ miễn dịch dần suy yếu.
- Giai đoạn cuối (suy giảm miễn dịch nặng): Mèo dễ mắc nhiễm trùng nghiêm trọng, viêm nướu mãn tính, sụt cân, tiêu chảy kéo dài.
Cách để điều trị bệnh FIV: Không có thuốc chữa dứt điểm FIV, nhưng có thể kiểm soát bằng chăm sóc hợp lý bằng cách:
- Duy trì chế độ ăn uống đầy đủ dinh dưỡng để tăng cường hệ miễn dịch.
- Tránh căng thẳng và nhiễm trùng thứ phát bằng cách giữ mèo trong nhà.
- Điều trị nhiễm trùng cơ hội bằng kháng sinh hoặc thuốc kháng virus nếu cần.
2.2 Suy giảm miễn dịch do các yếu tố khác
Ngoài FIV, hệ miễn dịch ở mèo có thể bị suy giảm bởi nhiều yếu tố khác như bệnh lý, môi trường và dinh dưỡng.
Nguyên nhân gây suy giảm miễn dịch có thể từ:
Nhiễm virus khác
● Virus bạch cầu ở mèo (Feline Leukemia Virus - FeLV): FeLV tấn công tủy xương, gây thiếu máu và làm suy giảm miễn dịch nghiêm trọng. Đây là một trong những nguyên nhân chính gây suy giảm miễn dịch ở mèo.
● Virus viêm phúc mạc truyền nhiễm (Feline Infectious Peritonitis - FIP): Là biến thể của Coronavirus, có thể gây viêm toàn thân, tổn thương miễn dịch và có thể gây tử vong nếu không được điều trị kịp thời.
Suy giảm miễn dịch do bệnh mãn tính
● Bệnh thận mãn tính, tiểu đường và ung thư có thể làm suy yếu hệ miễn dịch.
● Viêm ruột mãn tính (Inflammatory Bowel Disease - IBD): Có thể gây rối loạn miễn dịch và làm tăng nguy cơ nhiễm trùng thứ phát.
Suy giảm miễn dịch do dinh dưỡng kém
● Thiếu vitamin A, E, kẽm và Taurine làm giảm khả năng miễn dịch của mèo.
Chế độ ăn uống mất cân bằng, đặc biệt là thiếu protein, ảnh hưởng đến sản xuất tế bào miễn dịch.
Suy giảm miễn dịch do căng thẳng và tuổi tác
● Căng thẳng kéo dài (do thay đổi môi trường, sống trong điều kiện không tốt) có thể làm suy giảm chức năng miễn dịch.
● Mèo già có hệ miễn dịch suy yếu tự nhiên do giảm sản xuất tế bào bạch cầu.
Triệu chứng suy giảm miễn dịch như sau:
● Dễ bị nhiễm trùng đường hô hấp, viêm nướu, nhiễm nấm da.
● Chậm lành vết thương, da dễ bị viêm.
● Sụt cân, giảm cảm giác thèm ăn.
● Mèo trông mệt mỏi, kém hoạt bát hơn bình thường.
3. Cách tăng cường hệ miễn dịch cho mèo
3.1 Chế độ dinh dưỡng hợp lý
Dinh dưỡng đóng vai trò quan trọng trong việc duy trì hệ miễn dịch khỏe mạnh của mèo. Một chế độ ăn cân bằng giúp cơ thể mèo sản xuất đủ tế bào miễn dịch và kháng thể để chống lại bệnh tật.
Các dưỡng chất quan trọng cho hệ miễn dịch của mèo gồm có:
- Protein: Các loại thực phẩm chứa hàm lượng protein cao gồm thịt gà, cá, thịt bò...
- Taurine: Một loại axit amin thiết yếu giúp hỗ trợ chức năng miễn dịch và tim mạch. Taurine có trong thịt sống, cá, tim gan động vật.
- Vitamin A: Giúp duy trì sức khỏe da và niêm mạc, đóng vai trò trong sự phát triển của tế bào miễn dịch. Vitamin A có trong gan động vật, trứng, cá.
- Vitamin E và C: Chống oxy hóa mạnh, giúp bảo vệ tế bào miễn dịch khỏi tổn thương. Vitamin E và C có trong rau củ quả như cà rốt, bí đỏ.
- Omega-3 và Omega-6: Giúp điều hòa phản ứng viêm và tăng cường miễn dịch. Omega-3 và Omega-6 có trong dầu cá, dầu hạt lanh.
- Kẽm và sắt: Quan trọng cho sự phát triển và hoạt động của tế bào miễn dịch. Kẽm và sắt có trong thịt đỏ, trứng, hải sản
Tuy nhiên, một số loại thực phẩm cần tránh trong khẩu phần ăn của mèo để không làm ảnh hưởng đến hệ miễn dịch của mèo gồm:
- Đồ ăn chế biến sẵn của con người: Quá nhiều gia vị, muối, đường có thể gây hại cho hệ miễn dịch của mèo.
- Thức ăn có chất bảo quản nhân tạo: Gây hại cho hệ miễn dịch và sức khỏe của mèo.
- Sữa bò: Trong một số trường hợp, mèo không dung nạp lactose, có thể gây rối loạn tiêu hóa, nên hạn chế.
3.2 Tiêm phòng đầy đủ
Vắc-xin giúp cơ thể mèo tạo ra kháng thể chống lại virus và vi khuẩn, giảm nguy cơ mắc các bệnh truyền nhiễm nguy hiểm.
Vắc-xin được chia làm 2 loại:
● Vắc-xin cốt lõi (bắt buộc tiêm cho mọi mèo):
○ Bệnh dại: Bảo vệ khỏi virus dại, có thể gây tử vong.
○ Bệnh giảm bạch cầu (Feline Panleukopenia Virus - FPV): Một bệnh nguy hiểm ảnh hưởng đến hệ tiêu hóa và hệ miễn dịch.
○ Cúm mèo (FHV-1, FCV): Gây viêm đường hô hấp nghiêm trọng. FVRCP là vaccine kết hợp bảo vệ chống lại Feline Viral Rhinotracheitis (FHV-1), Calicivirus (FCV), và Panleukopenia (FPV).
● Vắc-xin không cốt lõi (dành cho nhóm mèo có nguy cơ bị bệnh cao):
○ Bệnh bạch cầu ở mèo (FeLV): Giúp ngăn ngừa bệnh FeLV, đặc biệt quan trọng đối với mèo sống ngoài trời.
○ Hội chứng suy giảm miễn dịch ở mèo (FIV): Hiện tại, không có vaccine phổ biến cho FIV, nhưng có thể có một số vaccine thử nghiệm có thể được sử dụng.
Lịch tiêm phòng Vắc-xin như sau:
● Tiêm mũi đầu tiên khi mèo con 6-8 tuần tuổi.
● Tiêm nhắc lại mỗi 3-4 tuần cho đến khi mèo được 16 tuần tuổi.
● Tiêm phòng nhắc lại Vắc-xin cốt lõi hàng năm hoặc theo khuyến nghị của bác sĩ thú y. Đối với vaccine FVRCP, có thể tiêm nhắc lại mỗi 3 năm một lần đối với mèo nuôi trong nhà và hàng năm đối với mèo nuôi bên ngoài
3.3 Giữ vệ sinh và môi trường sống sạch sẽ
Mèo có thể bị nhiễm vi khuẩn, virus hoặc ký sinh trùng từ môi trường bẩn, vì vậy việc duy trì vệ sinh sạch sẽ là rất quan trọng để bảo vệ hệ miễn dịch và ngăn ngừa bệnh cho mèo.
Có thể giữ môi trường sạch sẽ cho mèo bằng cách:
- Dọn khay vệ sinh hàng ngày để tránh vi khuẩn sinh sôi.
- Thay nước sạch mỗi ngày để ngăn chặn sự phát triển của vi khuẩn.
- Giữ chỗ ngủ và chỗ chơi của mèo sạch sẽ bằng cách giặt nệm, thảm, đồ chơi thường xuyên.
- Hạn chế tiếp xúc với mèo bệnh hoặc động vật hoang dã để tránh lây nhiễm bệnh.
- Sử dụng thuốc diệt bọ chét, ve rận của nhà NexGard như NexGard COMBO, NexGard Plus for Cat định kỳ để ngăn ngừa ký sinh trùng.
Vệ sinh cá nhân cho mèo thường xuyên thông qua việc:
- Chải lông thường xuyên để loại bỏ lông rụng, bụi bẩn và ký sinh trùng.
- Tắm cho mèo khi cần thiết bằng sữa tắm chuyên dụng, tránh dùng xà phòng của người.
- Chăm sóc răng miệng để ngăn ngừa viêm nướu, nhiễm trùng miệng (sử dụng bàn chải và kem đánh răng dành riêng cho mèo).
3.4 Kiểm tra sức khỏe định kỳ
Việc đưa mèo đi khám sức khỏe định kỳ giúp phát hiện sớm các vấn đề liên quan đến hệ miễn dịch và có biện pháp can thiệp kịp thời. Tần suất kiểm tra sức khỏe của mèo mà bạn có thể tham khảo như sau:
● Mèo con (khoảng 1 năm tuổi): 2-3 tháng/lần trong năm đầu tiên.
● Mèo trưởng thành (khoảng từ 1 đến 7 năm tuổi): 6-12 tháng/lần.
● Mèo già (trên 7 tuổi): 6 tháng/lần, cần theo dõi kỹ hơn các bệnh mãn tính.
Hệ miễn dịch của mèo đóng vai trò quan trọng trong việc bảo vệ cơ thể khỏi bệnh tật và tác nhân gây hại từ môi trường. Để duy trì một hệ miễn dịch khỏe mạnh, NexGard khuyến nghị chủ nuôi nên cung cấp cho mèo một chế độ dinh dưỡng hợp lý, đảm bảo tiêm phòng và kiểm soát nội, ngoại ký sinh trùng đầy đủ, giữ vệ sinh môi trường sống sạch sẽ và đưa mèo đi kiểm tra sức khỏe định kỳ.
Góc chuyên gia
Bọ chét ký sinh và hút máu của chó, gây rụng lông, tổn thương da và ảnh hưởng đến sức khỏe của cún cưng. Nếu không có biện pháp chăm sóc và bảo vệ kịp thời, chó có thể gặp phải những triệu chứng và căn bệnh nghiêm trọng hơn.
Sán dây ký sinh là bệnh lý thường gặp ở chó. Chúng cư trú trong ruột non, hút các chất dinh dưỡng khiến chó gầy yếu, dễ bị viêm niêm mạc ruột, nhiễm trùng đường ruột nguy hiểm.
Chó không chỉ là vật nuôi mà còn là người bạn thân thiết của con người. Với những ai mới nuôi chó lần đầu, chắc chắn sẽ băn khoăn không biết nên bắt đầu từ đâu.
Ngoại ký sinh trùng là nguyên nhân phổ biến khiến chó bị thiếu máu, viêm da, hoặc rối loạn thần kinh. Ngoại ký sinh còn là vật trung gian truyền lây những căn bệnh nguy hiểm cho thú cưng.
Bệnh nội ký sinh trùng ở chó là bệnh do các loại nội ký sinh như giun, sán,... gây ra bên trong cơ thể chó. Bệnh nội ký sinh gây nguy hiểm cho chó, đặc biệt là chó con.
Không chỉ là thú cưng đáng yêu, mèo còn là “liều thuốc tinh thần” rất phổ biến với giới trẻ ngày nay. Lần đầu nuôi một bé mèo con, nhiều “ba mẹ trẻ” không khỏi lo lắng về cách chăm sóc sức khỏe các bé.
Mặc dù hầu hết các bệnh truyền nhiễm ở mèo chỉ ảnh hưởng đến sức khỏe của mèo, nhưng vẫn có một số căn bệnh đặc biệt có thể lây từ mèo sang người và gây ảnh hưởng đến sức khỏe gia đình.
Chó là một người bạn đồng hành tuyệt vời của mẹ bầu trên hành trình chào đón thành viên mới của gia đình. Sự thông minh, đáng yêu và lòng trung thành của thú cưng sẽ giúp mẹ bầu thư giãn và kiểm soát những cảm xúc tiêu cực.
Ký sinh trùng máu là những sinh vật sống trong máu của vật chủ là động vật. Bệnh ký sinh trùng máu ở chó thường do ve mang mầm bệnh lây truyền cho chó. Bệnh gây nguy hiểm cho chó mọi lứa tuổi, đặc biệt là chó con.
Rụng lông là một hiện tượng sinh lý tự nhiên ở mèo khi cơ thể loại bỏ lớp lông cũ, đã lão hóa thành lớp lông mới, mềm và mượt hơn. Hầu như mọi giống mèo đều sẽ rụng lông vào mùa thay lông (thường rơi vào mùa xuân hoặc mùa thu).
Giống như con người, mèo cũng dễ mắc phải nhiều vấn đề sức khỏe khác nhau. Từ những bệnh nhẹ đến những tình trạng nghiêm trọng hơn, việc hiểu rõ triệu chứng và cách phòng tránh sẽ giúp bạn bảo vệ mèo cưng một cách tốt nhất. Cùng NexGard tìm hiểu chi tiết các loại bệnh thường gặp ở mèo trong bài viết dưới đây để có thêm thông tin nhé.
Hệ miễn dịch của mèo giúp bảo vệ cơ thể mèo khỏi sự xâm nhập của vi khuẩn, virus và các tác nhân gây bệnh khác. Một hệ miễn dịch khỏe mạnh không chỉ giúp mèo phát triển tốt mà còn kéo dài tuổi thọ và cải thiện chất lượng cuộc sống. Vậy làm sao để tăng cường hệ miễn dịch cho mèo? Cùng NexGard tham khảo bài viết dưới đây để có lời giải đáp.
Chó có thể mắc nhiều bệnh nguy hiểm nếu không được chăm sóc đúng cách. Từ các bệnh truyền nhiễm như care, parvo đến các vấn đề phổ biến như giun sán…, mỗi bệnh đều có dấu hiệu riêng cần nhận biết sớm. Bài viết này của gia đình NexGard sẽ giúp bạn hiểu rõ nguyên nhân, triệu chứng và cách điều trị các bệnh thường gặp ở chó, giúp thú cưng của bạn luôn khỏe mạnh.
Chó có những đặc điểm sinh học riêng biệt ảnh hưởng đến sức khỏe, hành vi và cách chúng phản ứng với môi trường. Hiểu rõ đặc điểm sinh học ở chó sẽ giúp chủ nuôi điều chỉnh chế độ ăn, vận động và chăm sóc phù hợp. Cùng NexGard tìm hiểu bài viết sau để có thêm thông tin nhé.
Chăm sóc sức khỏe chó đúng cách sẽ giúp cho chú chó của bạn phòng tránh được bệnh tật cũng như tiết kiệm chi phí. Nhưng như thế nào mới là chăm sóc đúng cách? Tham khảo bài viết dưới đây của NexGard để có cái nhìn rõ ràng nhất.
Mèo có thể bị nhiễm ký sinh trùng từ nhiều nguồn khác nhau. Chủ nuôi cần hiểu rõ nhóm bệnh nội và ngoại ký sinh trùng ở mèo sẽ gồm những căn bệnh nào, nguyên nhân lây nhiễm ra sao,... để từ đó có cách phòng tránh và điều trị phù hợp, giúp bảo vệ sức khỏe của mèo. Để biết thêm thông tin chi tiết, cùng NexGard tham khảo bài viết dưới đây.
Muốn mèo có hệ miễn dịch khỏe mạnh, bạn cần quan tâm đến chế độ dinh dưỡng hằng ngày. Việc lựa chọn thực phẩm phù hợp sẽ giúp mèo hấp thụ tốt các dưỡng chất cần thiết, hỗ trợ tiêu hóa và phòng tránh bệnh tật. Vậy cách chọn thức ăn giúp tăng sức đề kháng cho mèo ra sao? Bài viết dưới đây của NexGard sẽ giúp bạn hiểu rõ chi tiết nhất.
Không gian quá chật hẹp, thiếu vật dụng kích thích vận động hay không kiểm soát nhiệt độ, độ ẩm đúng cách đều có thể ảnh hưởng xấu đến cuộc sống của chó. Vậy làm sao để tạo một môi trường sống cho chó tốt nhất? Cùng NexGard tham khảo bài viết dưới đây để có câu trả lời.